Żeń-szeń, zwany też ginsengiem, jest uważany za cud świata. Jego najsłynniejsze odmiany obejmują kilkanaście gatunków z rodziny Panax występujących w Ameryce i Azji. Korzenie tych roślin były od dawna stosowane przez różne kultury jako lek tonizujący, zwiększający odporność i siłę oraz poprawiający ogólny stan zdrowia. Prawdę mówiąc, nazwa rodzaju pochodzi od greckiego słowa panakos, oznaczającego „lek na wszystkie choroby”. Jak wykazano, odmiana azjatycka (Panax ginseng) wzmacnia układ nerwowy osób cierpiących z powodu urazów i chorób, długotrwałych stresów emocjonalnych, fizycznego wysiłku i zmęczenia.
Ludzie zażywający azjatycki żeń-szeń doznają poprawy pamięci, myślą precyzyjniej, lepiej przyswajają wiedzę i koncentrują się. Ta odmiana może też pomagać w walce z cukrzycą, obniżać cholesterol, rozjaśniać umysł i chronić przed niektórymi rodzajami raka.
HISTORIA
Żeń-szeń był podstawą medycyny w Chinach, Korei oraz Indiach przez kilka tysięcy lat. Starożytne teksty indyjskie nazywają go życiodajną rośliną o magicznej mocy. Na Dalekim Wschodzie uważa się, że ożywia on całe ciało i wszystkie jego układy. Azjatycki żeń-szeń uznawano nie tyle za lekarstwo, co za substancje wzmacniającą naturalne siły obronne organizmu. We współczesnym ziołolecznictwie takie rośliny bądź substancje nazywa się adaptogenami.
STOSOWANIE ŻEŃ-SZENIA
Suplementy z azjatyckiego żeń-szenia wytwarza się z korzeni roślin rosnących na zboczach gór w północno-wschodnich Chinach, w pobliżu granic z Koreą i Rosją, oraz na wyspie Hokkaido, na północy Japonii. W stanie dzikim występują dziś bardzo rzadko. Ich źródłem są uprawy prowadzone głównie na północnym wschodzie Chin oraz w Korei Południowej. Suplementy można kupować w różnych miejscach, od sklepów spożywczych po ośrodki medycyny naturalnej. Sprawdzaj dokładnie etykiety produktów, aby wiedzieć, jak wiele Panax ginseng zawierają.
Ekstrakt: Standaryzowane ekstrakty żeń-szenia zawierające 4-7 proc. ginsenozydów (aktywnych składników) zażywa się w ilości 100-200 mg dziennie.
Nalewka: Zaleca się 1-2 ml do 3 razy dziennie.
Herbata: 3-6 łyżeczek korzenia gotuj powoli, przez 45 min, w 3-4 szklankach wody. Po odcedzeniu i ostudzeniu pić po filiżance 1-3 razy na dzień.
Kapsułki: Zażywaj od 500 do 1000 mg suszonego sproszkowanego korzenia 1 lub 2 razy dziennie.
UWAŻAJ
Podczas zażywania żeń-szenia należy kontrolować ciśnienie krwi. Diabetycy muszą uważać, bo żeń-szeń może powodować spadek poziomu cukru we krwi. Może też działać jako środek pobudzający, wywołując bezsenność lub niepokój. Niektóre osoby doświadczają łagodnych dolegliwości żołądkowych lub bólu głowy. Porozmawiaj z lekarzem, aby upewnić się, że żeń-szeń nie wejdzie w interakcję z którymś z leków, które zażywasz. Nie zaleca się stosowania preparatów z Panax ginseng dłużej niż przez trzy kolejne miesiące. Część badaczy uważa, że dłuższe zażywanie może powodować skutki uboczne przypominające oddziaływania hormonalne.
Jak zbierać
Ponieważ dzikie populacje uległy wyczerpaniu już przed wiekami, większość azjatyckiego źeń-szenia na rynku zielarskim pochodzi z upraw. Jego największymi producentami są Chiny i Korea Południowa. Uprawa wymaga sporej wiedzy i umiejętności. Te rośliny lubią żyzne, wilgotne, dobrze odsączone gleby obfitujące w humus. Wymagają też co najmniej 80 proc. zacienienia. Musi upłynąć 4-6 lat, zanim nadają się do zbioru. Jesienią korzenie wykopuje się ostrożnie, starannie myje i suszy (na biały żeń-szeń) albo paruje i suszy (na czerwony). Zazwyczaj robotnicy układają je do suszenia rzędami na specjalnych stojakach ustawionych w słońcu.
