Szałwia lekarska - zioła na stany zapalne dziąseł, jamy ustnej, gardła i krtani.



„Tego śmierć nie ubodzie, u kogo szałwia w ogrodzie" - mówi stare polskie przysłowie, a jeśli wyjaśnić do tego pochodzenie nazwy szałwia (łac. salvus - zdrowy), to nic dodać, nic ująć. Zdrowie i jeszcze raz zdrowie. Lecznicze wła­ściwości szałwii doskonale znali już starożytni Grecy, którzy sporządzali z niej „grecką herbatę ’. Hipokrates czy Gallen uważali napary z szałwii za doskona­ły środek wzmacniający i żołądkowy. Zalecali również mieszanie go z innymi ziołami. Szymon Syreński zalecał: „A gdzie by jeszcze była warzona z lawen- ą, rutą, z piwonią, z majeranem z bukwicą i trunkiem używana, tym potęż­niejszy ratunek”.

Inne nazwy salwia, szotwija, szatwija

Opis
Roślina wieloletnia, osiąga do 70 cm wysokości. Łodyga rozgałęziona szaro-zielona, lekko owłosiona, czterokanciasta lub okrągława. Liście srebrno-zielone, miękkie w dotyku, długoogonko we, podłużnie owalne lub lancetowate, ułożone naprzeciwległe, lekko karbowa­ne z brzegu, a na wierzchu pomarszczo­ne. Kwiaty różowe lub jasnofioletowe, dwuwargowe, zebrane w kłosy. Kwitnie od czerwca do lipca. Owocem jest rozłupnia rozpadająca się na cztery brunat­ne niełupki. Roślina wydziela silny, kam­forowy zapach.

Występowanie
Występuje naturalnie w rejonie Morza Śródziemnego, uprawia­na w Ameryce Północnej i Europie, w tym w Polsce.

Surowiec
Surowcem jest ziele, które na­leży zbierać, zanim ukażą się pędy kwia­tostanowe, gdy liście są już dobrze wy­kształcone.

W apteczce
Na świecie znanych jest po­nad 500 gatunków szałwii. W naszym lecznictwie zastosowanie mają szałwia lekarska i szałwia muszkatołowa, z któ­rej pozyskuje się olejek.
Liście i ziele szałwii zawierają takie same substancje czynne, lecz w różnych ilo­ściach, m.in. olejki eteryczne (tujon, cyneol, kamfora, borneol, octan borneolu, Pinen), gorycze, seskwiterpeny, garbniki katechinowe, estrogeny, sole mineralne, saponiny, flawonoidy, kwasy organiczne, witaminy BI, P, C, karoten.
Współczesna medycyna zaleca napar z liści szałwii do płukania jamy ustnej i gardła. Nalewki stosuje się jako środek ściągający i przeciwzapalny do płukania w chorobach jamy ustnej, gardła, krtani i krwawieniu dziąseł. Liście szałwii stosu­je się także do użytku wewnętrznego jako środki przeciwzapalne, przeciwpotne i przeciwbakteryjne. Wyciągi i olej­ki z szałwii są wykorzystywane także do aromatyzowania papierosów, i jako składnik past do zębów.

W kuchni
Szałwia jako przyprawa znana była już w starożytnym Rzymie.
W swoich przepisach umieszczał ją Apicjus Cealius. Mattioli, botanik i medyk doby renesansu, tak smakowicie zachęcał do jej użytkowania: „przyprawiać potrawy suszoną, tłuczoną szałwią, bowiem staje się lube [...], a używać jej powinni biedni i bogaci w leczeniu i gotowaniu”. Współcześnie szałwia w kuchni polskiej jest prawie zapomniana, używa się jej jeszcze w kuchniach krajów śródziemno­morskich. W Czechach występuje jako zamiennik pietruszki. Jest to doskonała przy­prawa do: baraniny i jagnięciny, duszonej wieprzowiny i ryb. Specyficzny jest zielony sos z szałwii, mięty i pietruszki, podawany do pieczonych kurczaków. Dodatek szałwii ułatwia trawienie.

Tagi : zioła na zapalenie jamy ustnej, zioła na stany zapalne jamy ustnej, zioła na stany zapalne gardła, zioła na stany zapalne dziąseł, zioło na zapalenie krtani, jakie zioła na zapalenie krtani, zioła na przewlekłe zapalenie krtani

0 komentarze:

Prześlij komentarz