Wrotycz pospolity - zioła na wszawicę i świerzb



Roślina ta, pochodząca z basenu Morza Śródziemnego, trafiła do nas w śre­dniowieczu dzięki zakonnikom, którzy sprowadzali ją do przyklasztornych ogrodów, gdzie zaaklimatyzowała się, a później zdziczała. Dawniej stosowano ją do leczenia histerii, pobudzania menstruacji oraz przy stłuczeniach, zwichnięciach, reumatyzmie i chorobach skóry. Mieszankę ziół, w której skład wchodził wrotycz, stosowano do zwalczania pasożytów przewodu pokarmo­wego. Zasuszone ziele, noszone w modlitewniku, miało zapobiegać zaśnię­ciu podczas nudnego kazania. W polskiej magii ludowej wrotycz miał chronić przed czarami, zwłaszcza przed działaniem lubczyku. Dziewczyna, „zaczaro­wana” lubczykiem, powinna była wykąpać się w naparze z tej rośliny.

Inne nazwy balsamita, piżmo, wrotycz swojski, mlecznica

Opis
Roślina wieloletnia, osiąga do 150 cm wysokości, o krótkich kłączach, rozrastająca się w duże kępy. Łodyga sztywna, wzniesiona, stabo rozgałęzio­na, gęsto ulistniona. Liście duże, pierza­ste lub podwójnie pierzaste, skrętoległe. Kwiaty drobne, złociste, rurkowate, ze­brane w koszyczki. Kwitnie od czerwca do września. Owocem jest brunatnoszara niełupka. Cała roślina wydziela silny, aro­matyczny, balsamiczny zapach.

Występowanie
Występuje w Europie, umiarkowanej strefie Azji i w Ameryce Północnej. W Polsce rośnie na łąkach, mie­dzach, na brzegach lasów, polanach, w za­roślach, na nieużytkach, przy drogach, na brzegach rowów i nad brzegami poto­ków i rzek. Lubi żyzne gleby i miejsca na­słonecznione, gdzie występuje masowo.

Surowiec
Zbiór surowca w okresie kwitnienia. Kwiaty pozyskuje się bez szypułek.

W apteczce
Surowce zawierają olejek eteryczny (tujon, izotujon, kamfora, borneol, lakton), flawonoidy, karetonoidy, kwasy organiczne, garbniki, witaminę C, ksantofil, sole mineralne.
Wyciąg alkoholowy z kwiatów stosowa­ny zewnętrznie jest skuteczny przy wszawicy i świerzbie. Kąpiele z dodatkiem naparu działają na skórę ściągająco, po­budzająco. Okłady przyspieszają gojenie się siniaków, są skuteczne przy zwichnię­ciach, bólach reumatycznych i nerwobó­lach. Nie powinno się stosować na wraż­liwą skórę. Surowce pobudzają mechani­zmy obronne organizmu.

W kuchni
Roślina była kiedyś używana do przyprawiania, a raczej ratowania nie­świeżego mięsa, dziś jednak nie ma już takiego zastosowania w kuchni. W śre­dniowieczu wrotycz był stosowany jako przyprawa, pączki kwiatowe używano zamiast kaparów. W Bretanii napój z wrotycza pospolitego pito dawniej w Ponie­działek Wielkanocny. Anglicy jeszcze do XVII wieku wypiekali ciasteczka z liśćmi tej rośliny, które były i łakociem, i sku­tecznym lekiem odrobaczającym dzieciar­nię. Świeże liście wrotycza przyjemnie aromatyzują potrawy z ziemniaków, sa­łatki, farsze i potrawy z mielonego mię­sa. Suszony dodaje się do: mięs mielo­nych, pieczeni z baraniny, flaków i zapie­kanych jarzyn

Tagi: zioła na wszawice ,zioła na wszawicę ,zioła na wszy głowowe




0 komentarze:

Prześlij komentarz