Tymianek pospolity - zioła na nieżyt górnych dróg oddechowych



To jedno z najwcześniej rozpoznanych i wykorzystanych przez człowieka ziół. Wzmianki o tymianku znajdujemy już w Papirusach Ebersa (XV wiek p.n.e.j. Dioskurides zalecał warzone w miodzie ziele tymianku jako skuteczne na choroby płuc, a okłady na bóle wszelakie i choroby weneryczne. Surowe ziele spożywane z pokarmami miało skutecznie leczyć choroby wzroku. Pli­niusz rekomendował tymianek na uporczywy kaszel, padaczkę oraz ischias. To wonne ziele zagrzewało Rzymian do walki, gdyż było uważane za symbol odwagi i siły.
Do Polski dotarł w czasach królowej Bony za pośrednictwem zakonników, ale jego popularność nie ograniczała się do apteczki. Damy obdarowywały nim, jako amuletem, swych rycerzy na turniejach. Zażywały też kąpieli w naparze z jego ziela, wierząc, że wpływa to na powiększenie tak wówczas modnego obfitego biustu.

Inne nazwy włoska macierzanka, ma­cierzanka pospolita

Opis
Wieloletnia krzewinka, dorastająca 40 cm, o wrzecionowatym, słabo rozga­łęzionym korzeniu. Łodyga wyprostowa­na lub podnosząca się, silnie rozgałęzio­na, czterokanciasta, owłosiona, u podsta
wy drewniejąca. Liście drobne, równową sko lancetowate, zielone, u spodu kutne­rowato owłosione, naprzeciwległe. Kwiaty drobne, różowofioletowe, osadzone w nibyokółkach w kątach liści, krótkoszypułkowe, dwuwargowe. Kwitnie od czerwca do lipca. Owocem jest drobna, czarnobru- natna niełupka.

Występowanie
Występuje naturalnie w basenie Morza Śródziemnego, uprawiany w Europie, Azji i Afryce, również w Polsce.

Surowiec
Z tymianku wykorzystuje się ziele (głównie liście i kwitnące wierz­chołki rośliny), wyłącznie z uprawy, które ścina się tuż przed pełnią kwit­nienia. W pierwszym roku uprawy uzy­skuje się jeden zbiór, w kolejnych dwa. Zbiór przeprowadza się od wczesnego do późnego lata w suche, pogodne dni.

W apteczce
Ziele zawiera olejek ete­ryczny (tymol, karwol), flawonoidy, feno- lokwasy, garbniki, triterpeny, saponiny, gorycze, witaminy C i B, cukry, sole mine­ralne (znaczna ilość litu i glinu). Prepara­ty z tymianku są skuteczne w schorze­niach przewodu pokarmowego, przy nie­żytach górnych dróg oddechowych, osła­bieniu, w chorobach dróg moczowych. Odwary i nalewki stosowano przy scho­rzeniach układu nerwowego, a zewnętrz­nie przy reumatyzmie i chorobach skóry. W stanie dzikim spotyka się u nas rośli­nę pokrewną o podobnym działaniu lecz niczym - macierzankę piaskową.

W kuchni
Już w XVI wieku Mattloll, słynny botanik i lekarz, zalecał dodawa­nie tymianku do sosów. We Francji, Hiszpanii i Włoszech w postaci sproszkowanej dodawany był do wędzonych i siekanych mięs, serów, grochu, fasoli, sosów, ryb i włoskiej pizzy. Jest także składnikiem francuskiej mieszanki przypraw do zup bouquet garni. W Niemczech dodawany jest do kiszonych ogórków, a wraz z list­kiem bobkowym dosmacza kiszoną kapu­stę. Usuwa przykry zapach ryb.

Tagi : zioła na nieżyt górnych dróg oddechowych, zioła na zapalenie górnych dróg oddechowych

0 komentarze:

Prześlij komentarz